In het spoor van de Mol in Toscane – de complete blogserie

Bekijk hier de blogserie ‘In het spoor van de Mol in Toscane’, die ik nog tijdens het jubileumseizoen van ‘Wie is de Mol?’ in 2020 op deze website publiceerde. Toevallig was eerder dat jaar mijn nieuwe Dominicus reisgids Toscane gepubliceerd. Het jubileumseizoen van ‘Wie is de Mol?’ in Toscane was voor mij dan ook een feest van herkenning! Alle plekken staan in de reisgids beschreven.
Naast een beschrijving van alle locaties uit ‘Wie is de Mol?’ geef ik in deze driedelige blogserie ook tips voor bezienswaardigheden in de omgeving. De foto’s heb ik allemaal zelf gemaakt.

Wil je zelf in het spoor van de Mol in Toscane treden? In mijn blogserie en reisgids vind je heel veel informatie. Maar stel hieronder gerust vragen. Ik vind het natuurlijk ook leuk om achteraf te horen hoe je de reis hebt ervaren.

Meer lezen over Toscane?

Dominicus Toscane is de meest actuele Nederlandstalige reisgids van Toscane. De eerste druk is in 2020 verschenen. In tegenstelling tot veel andere reisgidsen is hij bovendien ‘corona-proof’. De gids geeft veel achtergrondinformatie en reistips over Toscane. Er is slechts een kleine selectie gemaakt van eet-, drink- en logeeradresjes die echt een bezoek waard zijn. Na een recente controle blijken deze in januari 2022 nog allemaal open te zijn. Bovendien vind je in de gids veel webadressen, zodat je gemakkelijk zelf de actuele openingstijden van bezienswaardigheden kunt controleren. Hierdoor is de informatie, ook na de lockdown in Italië, nog even betrouwbaar. Alle foto’s in de gids zijn door mijzelf gemaakt. De gids is onder andere hier te bestellen.

Toscane kan op dit moment gewoon bezocht worden, Italië staat in januari 2022 op de lijst van landen waar vakantiereizen mogelijk zijn.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is fullsizeoutput_4e35-1024x683.jpeg
Reis de Mol achterna met Dominicus Toscane!

‘Wie is de Mol?’ in Toscane – deel 3: het zuidwesten

Het derde deel van de reisblogserie ‘In het spoor van de Mol in Toscane’ gaat over de locaties die de mol en de kandidaten bezoeken in het zuidwesten van Toscane: Val di Cornia, Pisa, Elba, Bolgheri, de abdij-ruïne van San Galgano en de mijnen van San Silvestro.

Afgelopen zaterdag keek een recordaantal van ruim 5,5 miljoen mensen naar de ontknoping van ‘Wie is de Mol?’. Wie nog wat wil nagenieten, leest in dit laatste artikel uit de blog-serie alles over de locaties in Toscane die de kandidaten in de afleveringen 5 t/m 7 bezochten. Wat mij betreft zijn er nog voldoende bijzondere plekken in Toscane om er een paar extra seizoenen van het programma op te nemen. Met name in deze laatste afleveringen kwam de diversiteit van de regio mooi tot zijn recht.

Val di Cornia

Zo gaat aflevering 5 van start in de Val di Cornia, een sprookjesachtig gebied met oude steengroeven en heuvels. Je vindt er ook een groot aantal natuurparken, zoals het bijna 400 ha grote Nationaal Park van de Maremma. In dat park ligt ook het ongerepte strand van Marina di Albarese, waar de kandidaten twaalf zware puzzelstukken in de juiste volgorde aan elkaar moeten bevestigen.

Wilde katten

De grote diversiteit aan inheemse planten en dieren dankt het park het aan een wisselend klimaat met continentale, mediterrane en soms woestijnachtige kenmerken. Wanneer de kandidaten door een pijnbomenbos rijden, zegt Tygo Gerbrands dan ook terecht: “Het leek wel of we Afrika binnenreden”. Je kunt er wilde katten, reeën, dassen, otters, wilde zwijnen en Maremma-runderen tegenkomen. Trek voor een bezoek aan het park gerust een dag uit en denk eraan om wandelschoenen, een picknick en desgewenst zwemspullen mee te brengen. Omdat je voor sommige begeleide trajecten al een dag van tevoren moet reserveren, is het slim om je bezoek voor te bereiden. Zie voor meer info mijn Dominicus Toscane.

Pisa

In Pisa worden de zes kandidaten verdeeld in tweetallen, die met auto’s erop uitgestuurd worden om een locatie te vinden. Via de telefoon geven ze elkaar routeaanwijzingen. We zien hoe vier kandidaten hun eindbestemming bereiken: het beroemde plein der Wonderen.

Pisa roept direct het beeld op van een toeristische stad waar alles draait om die wereldberoemde scheve toren…

Maar daarnaast is Pisa ook een mooie en gezellige Italiaanse studentenstad. En hoewel de aandacht voor de toren terecht is, liggen er nog vele andere parels, soms letterlijk in de schaduw van de torre pendente. Zoals natuurlijk het schitterende Camposanto met het Museo delle Sinopie, de duomo en het baptisterium, maar ook de vele andere mooie pleinen en paleizen, de botanische tuinen, de muurschildering van Keith Haring

De duomo en toren gezien vanuit het baptisterium. Toen ik het plein der Wonderen in maart 2018 bezocht, lag het voor het eerst in 6 jaar tijd -heel sprookjesachtig- onder een laagje sneeuw.

Toren beklimmen

En toch -het klinkt misschien cliché- was het beklimmen van de scheve toren wel een van de hoogtepunten tijdens mijn laatste bezoek aan Pisa. Nu hoef ik als reisjournalist er dan ook geen kaartje voor te kopen of voor in de rij te staan, maar ook als dat wel zo was geloof ik dat het beklimmen van de toren (de trap heeft bijna 300 treden) zeer de moeite waard is. Ik vond het ook interessant om te zien hoe de toren er van binnen uitziet, nadat ik had gelezen over alle ingrepen die zijn gedaan om de toren niet verder scheef te laten zakken.

Het doel is natuurlijk nooit geweest om die verzakking teniet te doen: de inwoners van Pisa zouden hun geliefde scheve toren, die zoveel toeristen aantrekt, immers nooit rechtop willen zien. Terwijl je omhoogloopt leun je tegen de binnenmuur, dan weer tegen de buitenmuur. Eenmaal bovenin heeft je evenwichtsorgaan misschien even de tijd nodig om te herstellen, maar je wordt beloond met een schitterend uitzicht. Wel goed om te weten: kinderen jonger dan 8 jaar mogen de toren niet beklimmen.

Andere bestemming

Nikki en Tygo rijden naar een heel andere eindbestemming: een weiland, waar een helikopter ze al staat op te wachten. Daarmee maken ze een spectaculaire vlucht naar… Elba!
De overige vier kandidaten moeten binnen 24 uur Tygo en Nikki vinden. Als dat niet lukt, krijgen die laatsten namelijk een vrijstelling en zullen er van de overige vier kandidaten maar liefst twee afvallen. Ze volgen de aanwijzingen en vertrekken met een busje als een speer naar Piombino, een industriestad die vooral bekend staat als vertrekplaats van de boot naar Elba.

Piombino

In aflevering 6 worden de kandidaten wakker in Piombino. De mooiste parel hier is het Piazza Biovo. Gelegen op een klif in zee biedt het plein met vuurtorentje een betoverend panorama over zee: aan de ene kant zie je Elba en Corsica liggen, aan de andere kant Giglio en de andere eilanden van de Toscaanse archipel. Volgens de legende zou Venus zijn opgekomen uit de golven van de Tyrreense zee, waarbij haar parelsnoer brak en de parels in zee vielen. Die vormen tegenwoordig de eilanden van de Toscaanse archipel. Als parelduiker hou ik natuurlijk van dit soort verhalen. Helemaal als het om dit soort parels gaat. Het nationaal park van de Toscaanse Archipel is het grootste beschermde zeegebied van Europa. Er zijn zeven bewoonde Toscaanse eilanden, waarvan Elba verreweg het grootst en bekendst is.

Elba

Elba heeft aantrekkelijke baaien met zandstranden. Meestal ligt het onder een strakblauwe lucht omringd door een relatief kalme zee. Maar tijdens de opnamen van ‘Wie is de Mol?’ -in november- regent het verschrikkelijk. Het doet zo wat onheilspellend aan, maar dat past ook wel bij deze laatste fase van het ‘Wie is de Mol’-spel. Bij Elba denken we meteen aan de verbannen keizer Napoleon en dat is terecht: tijdens zijn verblijf van slechts 300 dagen heeft hij het eiland meer gevormd dan al zijn voorgangers bij elkaar. Hierover lees je meer in Dominicus Toscane.

Forten

De kandidaten van ‘Wie is de Mol?’ bezoeken alleen de hoofdstad Portoferraio, wat letterlijk ‘ijzerhaven’ betekent. Hiervandaan werd al door de Etrusken ijzererts verscheept, dat aan de oostzijde van het eiland werd gedolven. Het havenstadje ligt tegen een heuvel gebouwd en wordt gedomineerd door twee vestingwerken van de Medici: Forte Stella en Forte Falcone. In hun zoektocht naar aanwijzingen begeven Jeroen en Patrick zich naar Forte Stella en Peggy en Ron beklimmen de Torre del Martello. Die laatste toren werd overigens ook in opdracht van de Medici gebouwd. Als een oplettende Patrick naar het torentje van Fort Falcone wijst waar Nikki en Tygo daadwerkelijk opgesloten zitten, wuift Jeroen het weg: “Veel te ver weg”.

Woonhuis Napoleon

Vanaf het door bomen omzoomde Piazza della Repubblica bestijgen Jeroen en Patrick een steile trap omhoog naar de Villa dei Mulini. Dit is het voormalige woonhuis van Napoleon, waar hij als banneling in de watten werd gelegd. Oorspronkelijk waren het twee molens (mulini), die Napoleon liet samenvoegen en verbouwen tot vorstelijke residentie. Binnen zijn de salon, de studeerkamer, het toilet en de slaapkamer van Napoleon te bezichtigen. Tijdens deze opdracht wordt mijn vermoeden dat Jeroen de mol is, nog weer bevestigd. Met succes werkt Jeroen zich steeds in het blikveld van Patrick of leidt hem af, zodra er een belangrijke sleutel, aanwijzing of geld in beeld komt. Zo wijst hij om de boel te rekken Patrick nog even op het hemelbed, waar Napoleon in geslapen zou hebben. In werkelijkheid sliep de kleine generaal ook in de Villa dei Mulini altijd op zijn opklapbare veldbed met klamboe, die hij tijdens zijn tochten kriskras door Europa meenam. Wellicht valt het minder op dan het hemelbed, maar het staat er wel degelijk opgesteld. De belangrijkste nalatenschap hier is echter de bibliotheek van Napoleon. Vanuit de tuin heb je een schitterend uitzicht op de baai en de ruïne van het fort.

Theater

De vier kandidaten gaan vervolgens gezamenlijk in het mooie Teatro dei Vigilanti op zoek naar aanwijzingen over de vindplaats van Tygo en Nikki. Oorspronkelijk gebouwd als mausoleum voor de markies van Sorbello en in de achttiende eeuw gebruikt als kerk, gaf Napoleon tijdens zijn verblijf op Elba opdracht om het te verbouwen tot een theater.
De vier kandidaten vinden de toren waar hun medekandidaten gevangen zitten, maar kunnen die pas openen nadat ze de sleutel van de poort hebben gevonden. Maar helaas, het is te laat… Tygo en Nikki weten zich net op tijd te bevrijden en rennen samen de finale tegemoet. Op de boot terug naar Piombino vullen de andere kandidaten de test in. Ron en Peggy moeten het spel verlaten.

In aflevering 7 heeft de opdracht met kistjes veel weg van de opdracht die eerder dit seizoen in het kasteel van Poppi werd uitgevoerd. Ook ditmaal is er een schitterende locatie voor gekozen: het klooster van San Galgano.

San Galgano

San Galgano

Een eerste blik op de ruïne van San Galgano zal je waarschijnlijk altijd bijblijven. Dat geldt althans voor mijzelf. Want hoewel het klooster al eeuwenlang geen dak meer heeft, beschikt het over een mystieke schoonheid. Volgens de legende trok de ridder Galgano Guinotti zich in 1180 terug op de Montesiepi, nadat de aartsengel Michaël hem dit in een visioen had opgedragen. Op de heuvel aangekomen wilde hij zijn ridderzwaard in de rotsige bodem plaatsen, ten teken dat hij het geweld afzwoor en zijn leven voortaan aan God zou wijden. Maar terwijl hij zijn zwaard krachtig in de bodem stak, werd de bodem ineens zo zacht, dat zijn zwaard doorschoot – en grotendeels in de rots verdween. Het zou voortaan een kruis symboliseren, waarvoor men zou bidden. Geen mens is het ooit gelukt het zwaard eruit te trekken.

Bedevaartsoord

De Montesiepi trok al snel veel mensen die het wonder van het zwaard in de rots zelf wilden aanschouwen. In 1181 stierf Galgano en na zijn heiligverklaring begonnen monniken met de bouw van de ronde Montesiepi-kapel. Aan de voet van de Monte Siepi bouwden ze vanaf 1224 vervolgens de abdij van San Galgano die in 1288 werd ingewijd. Deze monniken waren overigens ook verantwoordelijk voor de bouw van de kathedraal van Siena. Het groeide snel uit tot een van de invloedrijkste kloosters in Toscane, maar toen in de 15de eeuw de macht van de kloosterorde afnam, verviel het abdijcomplex tot een ruïne.

Kapel van Montesiepi

Volg bij aankomst niet de borden, maar wandel vanaf de parkeerplaats de heuvel op om eerst de kleine kapel van Montesiepi te bezoeken. Vanaf hier heb je een mooi zicht op de abdijruïne onderaan de heuvel. In het midden van de eenvoudige kapel komt een groot stuk rots uit de betegelde vloer, waaruit het zwaard van San Galgano steekt. Alleen het handvat en een stukje van de kling zijn zichtbaar. Archeologen kunnen het mysterie rond het zwaard, dat is gedateerd rond 1170, niet verklaren.

Chiusdino

Vervolgens zijn de kandidaten in Chiusdino, het charmante middeleeuwse plaatsje waar bovengenoemde Galgano Guinotti in 1148 werd geboren. Boven het portaal van zijn vermeende geboortehuis bevindt zich een reliëf met de ontmoeting van de ridder met de aartsengel Michaël. Volgens de legende liet bij die ontmoeting het knielende paard van Galgano een knieafdruk achter in een steen. Deze steen wordt in de kapel van het geboortehuis getoond.

Bolgheri

De test wordt ingevuld in Bolgheri, waar alles draait om het goede leven, en dan met name om de alom geprezen Bolgheri-wijnen: Sassicaia, Antinora Solaia en Ornelaia. Je vindt er enoteca’s en luxe restaurants. Maar in het centrum bevindt zich ook een aardig delicatessenwinkeltje met terras op een gezellig pleintje, waar je een eenvoudig broodje kunt eten.
Vervolgens komt de Viale dei Cipressi in beeld: de beroemde laan van San Guido naar Bolgheri, die aan beide zijden wordt geflankeerd door eeuwenoude cipressen. Giosuè Carducci wijdde er zijn gedicht ‘Davanti San Guido’ aan, dat als volgt begint:

De cipressen van Bolghieri, die, hoog en slank,
naar San Guido komen in een dubbele rij,
bijna als rennende jonge reuzen
ze sprongen op me af en staarden me aan.

vertaling: Hester van Delden

Treffend, want als je over de bijna 5 km lange Viale dei Cipressi rijdt, voel je je heel nietig.

De kwikzilvermijn van San Silvestro

Naar aanleiding van het introductiefilmpje dat in augustus werd uitgezonden ter aankondiging van het nieuwe ‘Wie is de mol?’-seizoen, voorspelde ik al: ‘een oorverdovende tocht in treintjes door de kwikzilvermijn van San Silvestro’. En inderdaad, oorverdovend was het. Hoe ik dat wist? Twee jaar geleden bezocht ik in een groep internationale journalisten tijdens een persreis het geheel vernieuwde Parco Archeominerario di San Silvestro. Daarbij maakten we in gammele wagentjes dezelfde tocht door de mijn.

Aardedonker

Halverwege hield het treintje plotseling stil en werd ons gevraagd geen enkel geluid te maken. Vervolgens werden alle lichten gedoofd. Zo konden we gedurende een paar minuten dezelfde stilte en duisternis ervaren als de mijnwerkers vroeger, wanneer hun lamp weer eens uitviel. Ik vond het heel indrukwekkend.

In het museum hadden we even daarvoor namelijk een kast bekeken, waarin de arbeiders voordat ze de mijn ingingen, een munt ophingen bij hun persoonlijke nummer. Hiermee gaven ze hun aanwezigheid aan, en bij het verlaten van de mijn haalden ze de munt weer weg. Als hun mijnlamp tijdens de werkzaamheden uitviel, moesten ze soms wel 12 uur in het pikkedonker wachten tot de volgende schaft zag dat de munt nog in het kastje hing. Hier kwam pas verandering in toen de mijnwerkers in de jaren ’50 van de vorige eeuw eindelijk een hoofdlamp met batterij kregen. Deze luce die vene was weliswaar erg zwaar om te dragen, maar toch een hele verbetering. Langs de route staan tegenwoordig wat poppen die mijnwerkers voorstellen. Het doet ergens wat knullig aan, maar je kunt je er zo wel wat bij voorstellen.

Mijnmuseum bezoeken

Het gebied rond de uitgedoofde vulkaan Monte Amiata staat bekend om zijn kwikzilvermijnen, die lange tijd van groot belang waren voor de lokale economie. In het museum kun je door middel van proefjes meer te weten komen over kwikzilver en de verhalen lezen en beluisteren over het harde leven van de mijnbouwers. Helaas zijn er nog geen audiotours in het Nederlands, wat het voor kinderen wat lastiger maakt om het verhaal te begrijpen. Wanneer je de rit met het treintje met jonge kinderen maakt is het ook goed om die voor te bereiden op het plotseling stilstaan en het doven van de lichten. Het is dan namelijk echt aardedonker.

Abdij van San Salvatore

Een bezoek aan de mijn kun je goed combineren met een bezichtiging van de prachtige crypte van de Abazzia di San Salvatore in het gelijknamige stadje. Deze werd in de 8ste eeuw in opdracht van Karel de Grote gebouwd.

La Foce

Voor de laatste prachtige beelden van Toscane en de ontknoping van het spel, zijn we weer terug in La Foce, waarover ik in het vorige blog schreef. Terecht, want niet alleen de beroemde zigzagweg maar ook de de tuin van La foce is heel bijzonder!

De Tuin van Iris Origo

De bijzondere aansluiting bij de gebouwen en de verbinding met het omringende landschap maakt dat de tuin van Iris Origo wordt gezien als het mooiste voorbeeld van 20ste-eeuwse tuin- en landschapsarchitectuur in Italië. De tuin werd aangelegd tussen 1925 en 1939 en bestaat uit vier gedeelten. Een Italiaanse formele tuin, onderverdeeld in geometrische blokvormige buxus- en laurierhagen, strekt zich uit van het huis in de richting van Val d’Orcia en Monte Amiata. Terrasvormige hellingen klimmen de heuvel op, waar kersenbomen, pijnbomen en cipressen groeien tussen wilde brem, tijm en rozemarijn en een lange laan cipressen leidt naar een 17de-eeuws beeld. Een pad van travertijn onder een pergola van blauweregen (die in het voorjaar prachtig bloeit!) bereikt het bos en verbindt de tuin met de villa.

De ontknoping

Op deze idylische plek onthult Rik van der Westerlaken dat Tygo de verliezer, Nikki de winnaar en Jeroen de Mol is. En daarmee is er een einde gekomen aan deze spectaculaire mollenjacht. Ik hoop dat de andere ruim 3,5 miljoen kijkers net zo genoten hebben van de beelden van mijn geliefde Toscane. In deze corona-tijd is het toch wel heerlijk om weg te dromen bij het vooruitzicht aan een volgend bezoek aan die prachtige streek!

Meer lezen over Toscane?

Dominicus Toscane is de meest actuele Nederlandstalige reisgids van Toscane. De eerste druk is in 2020 verschenen. In tegenstelling tot veel andere reisgidsen is hij bovendien ‘corona-proof’. De gids geeft veel achtergrondinformatie en reistips over Toscane. Er is slechts een kleine selectie gemaakt van eet-, drink- en logeeradresjes die echt de moeite waard zijn. Na een recente controle blijken deze in januari 2022 nog allemaal open te zijn. Bovendien vind je in de gids veel webadressen, zodat je gemakkelijk zelf de actuele openingstijden van bezienswaardigheden kunt controleren. Hierdoor is de informatie, ook na de lockdown in Italië, nog even betrouwbaar. Alle foto’s in de gids zijn door mijzelf gemaakt. De gids is onder andere hier te bestellen.

‘Wie is de Mol?’ in Toscane – deel 1: het zuidoosten

'Wie is de Mol? in Toscane -aflevering 1

In het spoor van de Mol in Val d’Orcia en Casentino

Hebben jullie ook zo genoten van de mooie beelden van Toscane in Wie is de Mol? In de eerste aflevering tuffen de kandidaten eerst in fiatjes door de prachtige Val d’Orcia, waar de Toscaanse heuvels zich ontvouwen als de compositie van een schilderij. Twee dagen later bezoeken ze de bergachtige en toeristisch nog vrij onbekende Casentino. Ondertussen blijft de grote vraag: Chi è la Talpa? Oftewel: Wie is de Mol?

De beroemde Strada Valoresi in La Foce komt regelmatig in beeld.

Montichiello

In de eerste scène zien we hoe de BN-ers een voor een in een Fiat ‘500 naar het ommuurde plaatsje Montichiello nabij Pienza rijden. Zo maken we kennis met de kandidaten van dit seizoen: Horace Cohen, Tina de Bruin, Nadja Hüpscher, Peggy Vrijens, Nikkie de Jager, Jeroen Kijk in de Vegte, Ellie Lust, Patrick Martens, Tygo Gernandt en natuurlijk Ron Boszhard krijgen voor de tweede keer de kans om de Mol te ontmaskeren.

Montichiello oogt zoals zo veel dorpen in Toscane lieflijk, maar kent een bewogen geschiedenis. Door de strategische ligging in de vallei werden hier eeuwenlang oorlogen en vetes uitgevochten. Met name als bolwerk van de republiek Siena maakte het een heftige periode door. Montichiello werd zelfs een keer vrijwel volledig verwoest. Vervolgens werd het weer opgebouwd en maakte het even een economische een bloeiperiode door. Na de val van Siena in 1559 kwam het in handen van de Medici en verviel het tot het slaperige dorp dat het vandaag de dag nog is.
Hoewel, slaperig? De inwoners zijn dol op theater en voeren sinds de jaren ’60 van de vorige eeuw toneelstukken op, waar ze zelf ook het script voor schrijven. Voor wie het Italiaans begrijpt zijn de uitvoeringen van dit zogenaamde teatro povero een aanrader. Ze vinden plaats op het dorpsplein, met name in de eerste twee weken van augustus.

San Quirico d’Orcia

In San Quirico d’Orcia, misschien wel het mooiste stadje van de vallei, wordt de volgende opdracht uitgevoerd. De kandidaten moeten eerst zoveel mogelijk Italiaanse voornamen opschrijven. Ron toch… Pedro is een Spaanse naam! En Pablo ook, die naam werd door Tygo genoemd. Vervolgens moeten ze in het dorp op zoek gaan naar mensen met die naam en ze uitnodigen voor een maaltijd. Wat ik erg komisch vind is dat ze in het gehucht ook echt iemand treffen met de naam Michelangelo. De kandidaten en de Italianen eten met elkaar aan een lange tafel op het terras van trattoria Osenna, in de Via Dante Alighieri 42. Hier heb ik in 2018 zelf geluncht. Het eten was er prima en het terras mooi, maar in de Via Dante Alighieri bevinden nog meer goede restaurants en enoteca’s, die er niet voor onder doen.

Trattoria Osenna

Aan het einde van de straat verrijst de klokkentoren van de schilderachtige Santa Maria Assunta, een kleine kerk uit de 12de eeuw.

Daarachter liggen tuinen uit de 16de eeuw, de Horti Leonini, die je vrij kunt bezoeken. Vroeger was San Quirico een belangrijke tussenstop voor reizigers langs de pelgrimsroute Via Francigena en de stad heeft zijn middeleeuwse karakter goed behouden.

Binnen de stadsmuren bevinden zich nog een paar prachtige kerken. Zoals de Collegiata di San Quirico en Giulitta, een gerestaureerde romaanse kerk uit de 12de en 13de eeuw. In deze kerk ligt een voorouder van de Oranjes begraven, die als pelgrim naar Rome trok en op de terugweg hier in de omgeving overleed. Al deze bezienswaardigheden heb ik uitvoerig beschreven in de Dominicus Toscane.

Eenzame cipressen

De omgeving van San Quirico is eveneens schitterend. Vlakbij het plaatsje vind je de meest gefotografeerde cipressenbosjes van Toscane. Je kunt er een wandeling maken door het surrealistische landschap van golvende heuvels met eenzame cipressen.

In de Val d’Orcia vind je het wereldberoemde landschap zoals we het kennen van de ansichtkaarten en kalenders; hier moet je met een schok erkennen dat het in werkelijkheid écht zo mooi is als het wordt voorgesteld. Niet voor niets plaatste Unesco Val d’Orcia in 2004 op de Werelderfgoedlijst.

Je waant je er echt in een soort Teletubbie-landschap. Ik kon dan ook niet stoppen met foto’s maken…

Capella della Madonna di Vitaleta

De andere parel is de kapel waar we in deze aflevering Rik van de Westelaken voor zien staan. Even buiten San Quirico, langs de weg richting Pienza, kun je de beeldschone Cappella della Madonna di Vitaleta aan je rechterkant boven op een heuvel zien liggen. Je kunt naar de kapel toe rijden, maar eigenlijk is die nog beter van een afstand te bewonderen; het is tenslotte de ligging in het Toscaanse landschap die hem zo bijzonder maakt.

Poppi

Tot mijn vreugde vertrekt het gezelschap de volgende dag naar het schilderachtige heuvelstadje Poppi, dat in de Casentino ligt, een vallei in het noordoosten van Toscane. Ik bezocht deze streek nog in de herfst van 2019 en beleefde er een prachtige Indian summer. Het is een bosachtig gebied met veel kloosters, waar je mooie wandelingen kunt maken. Poppi staat terecht op de lijst van Borghi Piú Belli d’Italia, een keurmerk dat wordt toegekend aan de mooiste historische stadjes van Italië. Je kunt er heerlijk dwalen door nauwe straatjes en versierde zuilengangen. Hier heb ik voortreffelijk gegeten in Il Piccolo Ristoro, in de Via Cesare Battisti 7 is. Zoals de naam al aangeeft is het een klein charmant restaurantje, met maar een paar tafeltjes. Het heeft een fijne kaart en vriendelijke bediening. Reserveren is wel raadzaam (en vanwege de situatie nu verplicht): Tel. 0039 0575 348549. 

De kandidaten bezoeken in Poppi het Castello dei Conti Guidi, dat in de middeleeuwen werd gebouwd door de machtige graven van Guidi. In 1440 kwam Poppi onder Florentijns gezag en werd het omgedoopt tot Palazzo Pretorio. Onder die naam kun je het dan ook terugvinden in Dominicus Toscane. Voor het Palazzo Pretorio staat de meer dan duizend jaar oude Torre dei Diavoli (Toren van de Duivels), die fier boven het stadje uitsteekt. Vanaf de binnenplaats van het kasteel voert een prachtige monumentale trap de kandidaten naar een met fresco’s versierde kapel. Hier moeten ze om de beurt langs een rij met vijf kistjes lopen, waarin geld, een vrijstelling of een joker zitten. Voorin de zaal worden ze opgewacht door een voormalige mol. Terwijl die de kandidaten toespreekt, wordt er achter hun rug een mollenstreek uitgehaald.
CASTELLO PRETORIO is geopend: dag. 10–17/18/19 uur (afhankelijk van het seizoen). Zie: www.ecomuseo.casentino.toscana.it.

Poppi ligt overigens op drie kwartier rijden van Arezzo, nog een van mijn favoriete steden in Toscane.

Montalcino

De test wordt afgenomen in Montalcino, een stadje dat vooral bekend is vanwege de vermaarde wijntopper, de Brunello di Montalcino.
In de oudheid vestigden de Etrusken zich al op deze strategisch gelegen heuvel. Na 1260 was het een grenspost van de Siënezen. Het goed bewaard gebleven fort herbergt nu Enoteca la Fortezza, waar je een glaasje van de uitstekende Brunello-wijn kunt proeven. Bezienswaardig is het Palazzo Comunale met de 13de-eeuwse klokkentoren.

Bij de uitslag van de test krijgt Tina de Bruin een rood scherm te zien.
Aan de vooruitblik te zien zullen de negen overgebleven kandidaten in aflevering 2 waarschijnlijk de Chianti bezoeken, waar ze een handje mogen helpen met de druivenoogst!

Meer lezen over Toscane?

Dominicus Toscane is de meest actuele Nederlandstalige reisgids van Toscane. De eerste druk is in 2020 verschenen. In tegenstelling tot veel andere reisgidsen is hij bovendien ‘corona-proof’. De gids geeft veel achtergrondinformatie en reistips over Toscane. Er is slechts een kleine selectie gemaakt van eet-, drink- en logeeradresjes die echt de moeite waard zijn. Na een recente controle blijken deze in januari 2022 nog allemaal open te zijn. Bovendien vind je in de gids veel webadressen, zodat je gemakkelijk zelf de actuele openingstijden van bezienswaardigheden kunt controleren. Hierdoor is de informatie, ook na de lockdown in Italië, nog even betrouwbaar. Alle foto’s in de gids zijn door mijzelf gemaakt. De gids is onder andere hier te bestellen.


ALLE TEKSTEN EN FOTO’S OP DEZE SITE VALLEN ONDER HET COPYRIGHT VAN HESTER VAN DELDEN. GEBRUIK ZONDER VOORAFGAANDE TOESTEMMING VAN DE RECHTHEBBENDE IS VERBODEN.

‘Wie is de Mol?’ in Toscane – introductie

Dit is de introductie van de reisblogserie ‘In het spoor van de Mol in Toscane’. In het jubileumseizoen van ‘Wie is de Mol?’ maken 10 oud-deelnemers weer jacht op de Mol. En waar kan dat beter dan in Toscane? Het thema is dan ook heel toepasselijk ‘Renaissance’. Het introductiefilmpje (zie hieronder) toont alvast veelbelovende beelden: dit wordt vast een geweldig ‘Wie is de Mol?’ seizoen! Ik herken de plekken die ik zelf heb bezocht en beschreven in mijn onlangs verschenen reisgids Dominicus Toscane, die je onder andere hier kunt bestellen.

Reis de Mol achterna in Toscane

Als Toscane-kenner én liefhebber van het programma (al sinds 1999, toen het eerste seizoen op de Vlaamse televisie verscheen) volg ik dit natuurlijk op de voet. Op deze pagina lees je vanaf 5 september alles over de locaties in Toscane die de kandidaten bezoeken. En wie weet ontdek ik wel wat interessante hints die ik hier zal delen…

Bekijk hier het introductie filmpje

Gezien het thema zullen de kandidaten natuurlijk Florence bezoeken. Maar ik lees ook dat ze tijdens hun zoektocht naar de mol de geboorteplaatsen en belangrijke bouwwerken bezoeken van drie grote meesters uit de Renaissance: Michelangelo, Caravaggio en Leonardo da Vinci. Daarom denk ik dat ze ook Anchiano, de geboorteplaats van Leonardo da Vinci zullen bezoeken.

Florence is de bakermat van de Renaissance

In de introductievideo verschijnen ook andere interessante plaatsen. Het zijn nog maar vermoedens, maar ik zal alvast een tipje van de sluier oplichten:

-Een mysterie dat moet worden opgelost op het Piazza della Signoria in Florence;
-Een oorverdovende tocht in treintjes door de kwikzilver-mijn van San Silvestro in Zuid-Toscane;
-Een zinderende zoektocht in het Medici-fort Falcone op het eiland Elba;

Wordt vervolgd…

Meer lezen over Toscane?

Dominicus Toscane is de meest actuele Nederlandstalige reisgids van Toscane. De eerste druk is in 2020 verschenen. In tegenstelling tot veel andere reisgidsen is hij bovendien ‘corona-proof’. De gids geeft veel achtergrondinformatie en reistips over Toscane. Er is slechts een kleine selectie gemaakt van eet-, drink- en logeeradresjes die echt een bezoek waard zijn. Na een recente controle blijken deze in september 2020 nog allemaal open te zijn. Bovendien vind je in de gids veel webadressen, zodat je gemakkelijk zelf de actuele openingstijden van bezienswaardigheden kunt controleren. Hierdoor is de informatie, ook na de lockdown in Italië, nog even betrouwbaar. Alle foto’s in de gids zijn door mijzelf gemaakt. De gids is onder andere hier te bestellen.

Toscane kan op dit moment gewoon bezocht worden, Italië staat in oktober 2020 op de lijstvan landen waar vakantiereizen mogelijk zijn.

Reis de Mol achterna met Dominicus Toscane!

ALLE TEKSTEN EN FOTO’S OP DEZE SITE VALLEN ONDER HET COPYRIGHT VAN HESTER VAN DELDEN @ GEBRUIK ZONDER VOORAFGAANDE TOESTEMMING VAN DE RECHTHEBBENDE IS VERBODEN.

Overnachten in een yurt op landgoed Wientjesvoort

Door het hek wandel ik een groene oase binnen, een licht glooiend landschap met rododendrons en berken. De voormalige eigenaresse van het landgoed heeft in haar testament laten vastleggen dat deze nooit gekapt mogen worden. Wientjesvoort Zuid is een plek met natuur- en cultuurhistorische waarde. Onder de grond ligt zelfs nog een nederzetting uit de Steentijd.

Aan de rand van het terrein staan een aantal yurt’s en tipi’s, met hier en daar een houtwal ertussen. Om de plek zelf te ervaren, logeer ik een nacht in een yurt, samen met mijn tienjarige dochter. Deze is al snel na aankomst verdwenen: samen met de dochters van de beheerders is ze de paarden aan het te verzorgen. Onze Mongoolse tent is goed voorzien, met onder andere een comfortabel bed, een gasstel en een houtkacheltje. ’s Avonds schijnt door de lichtkoepel het zachte licht van de volle maan. De volgende morgen worden we vroeg wakker. Buiten ligt alles onder een laagje dauw. We wandelen door de serene rust van het sprookjesachtige landschap, waar alleen de wetten van de natuur gelden.

Wat opvalt is dat je hier geen geboden of verboden treft, maar vooral vriendelijkheid en welwillendheid.‘Regels horen niet van bovenaf opgelegd te worden’, legt beheerder Wieteke uit. ‘Iedereen die hier te gast is, moet het zelf gaan aanvoelen. Natuurlijk heb ik wel wat basisregels opgesteld om op terug te kunnen vallen. Zo wordt hier niet gebouwd en niet gewoond, er mag alleen worden gerecreëerd. En het afval wordt duurzaam gescheiden. Er komen nog een paar jaarplekken bij, maar verder moet er ruimte blijven voor passanten. We zoeken mensen die zich echt willen binden aan het terrein.

Tijdens de Bigheart-kampen leven we als een familie, waarin het gaat om aandacht, liefdevolle verbinding en hoe we met de aarde omgaan”

Wieteke de Vries

Een oefening in samenleven. Wieteke en haar partner Hans hebben er lang naar gezocht en verschillende alternatieve woonvormen uitgeprobeerd: van leefgemeenschappen in Frankrijk en België tot de vrijstaat ADM in Amsterdam en het opstartende ecodorp Bergen. Maar daar ging het uiteindelijk vooral over de onderlinge relaties en groepsprocessen. ‘Het schiet niet op als je wel vijf keer per week moet vergaderen’, verzucht Wieteke. Dat bleek niet te passen bij hun eigen, meer pragmatische instelling.

Wientjesvoort Zuid zijn ze daarentegen blanco ingestapt, zonder van te tevoren te bepalen hoe het terrein zou worden ingericht: ‘We bekijken wat de plek zelf aangeeft.’ Zo is achter op het terrein een plek gecreëerd, waar allerlei ceremonieën gehouden worden. Twee keer per jaar staat hier een week lang alles in het teken van de zweethut-ceremonies die worden gegeven door de Amerikaan Carl Bigheart. Tijdens zijn laatste bezoek aan Nederland verwoordde de sjamaan het als volgt: ‘You first commit yourself to this piece of earth, and then to the people’.

Wieteke: ‘Als iemand hier komt en er een goed gevoel bij heeft, dan kan er iets ontstaan. Dat gaan we niet forceren door verplichte bijeenkomsten. Wel zijn er vrijwillige klusdagen. Op die dagen ben je echt met het terrein bezig: met de boomverzorging, het kippenhok, het houthakken. Dat moet volgens ons ook de insteek zijn: laten we eerst deze plek maar eens verzorgen, dan komt de rest vanzelf. We leven tijdens de Bigheart-kampen als een familie, waarin het gaat om aandacht, liefdevolle verbinding en hoe we met de aarde omgaan. Dat is iets wat we hier niet alleen in die weken, maar ook in ons dagelijks leven willen realiseren.

Terwijl ik Wieteke interview, zie ik mijn dochter op een wit paard langsrijden – zij met blote voeten, het paard zonder zadel. Pipi Langkous-achtige tafrelen. Op een heel natuurlijke manier zijn de kinderen de hele dag met de paarden in de weer. Ze voeren circuskunstjes uit, gaan achterstevoren op de paarden zitten, erop staan en helpen elkaar daarbij.
Als we de spullen pakken voor ons vertrek, vertrouwt mijn dochter me toe: “Ik zou hier wel willen wonen…

Wil je ook verblijven in een yurt op Wientjesvoort Zuid? Kijk op supertrips.nl. Ook kunnen er op Wientjesvoort (school)kampen worden gehouden en de jaarfeesten worden gevierd.

Initiatiefnemers Wieteke de Vries, Hans Polak, David Schaling en de stichting Land of Seattle hebben zich verenigd in Vrienden van Wientjesvoort Zuid. Ze huren het, maar het streven is om het terrein uiteindelijk te verwerven als gemeenschapsgrond. Hun wens is ervoor te zorgen dat de grond ‘geneutraliseerd’ wordt en de grond niet meer kan worden gekocht of verkocht op de markt. Dit vanuit de gedachte dat als grond wordt verhandeld er – ten koste van de natuur – toch weer gebouwd gaat worden.

Dit artikel publiceerde ik eerder in het magazine AM:

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is Wientjesoord-compleet-n.jpg
 
 
 

Een boomhut aan de Vecht

Een boomhut aan de Vecht

Een boomhut aan de Vecht

t

In april 2020 ging ik op zoek naar een contact-vrij huisje in of dicht bij de natuur, om met het gezin even bij te komen van de hectische weken die achter ons lagen. Uiteindelijk vond ik op camping de Koeksebelt in Ommen deze parel aan de Vecht.

Ons huisje op palen heet heel toepasselijk Ooievaarsnest en bevindt zich op een rustige plek, aan de rand van de camping.

De hut is niet alleen mooi om te zien, maar ook comfortabel. Er is een compleet ingericht keukentje en een badkamer met douche en toilet. Beneden bevindt zich een ruime bedstee en er liggen matrassen op de zolderverdieping, die via een steile trap te bereiken is.

Vanuit de boomhut heb je een mooi uitzicht over de rivier de Vecht en de aangrenzende weilanden.

Op het moment dat we aankomen stroomt het van de regen. Nadat de spullen zijn uitgepakt maak ik daarom eerst wat bekers warme chocolademelk.  


Gelukkig knapt het al gauw op en kunnen we zelfs in het zonnetje op het terras zitten. Terwijl de kinderen verderop met andere kinderen spelen, drinken Bart en ik een glaasje wijn en genieten van ons mooie uitzicht. We zijn het erover eens dat dit een ideale plek is om tot rust te komen. Voor de kinderen valt er op de camping genoeg te beleven en tegelijk bieden de ligging en de hoogte van ons onderkomen de nodige rust en privacy.

De volgende ochtend worden de door ons bestelde verse broodjes in een mandje gelegd dat je vervolgens omhoog kunt takelen.
Hoe ‘Covid-19-proof‘ wil je het hebben?

Op de camping kun je een kano of sub board huren. We voeren in een Canadese kano over de kalme stroom van de rivier de Vecht en namen een picknick mee voor onderweg.

Vanaf het water kon je de boomhut goed zien liggen!

Ommen is een mooi stadje maar door de situatie konden we het niet uitgebreid bezoeken. Hopelijk krijg ik daar nog een keer de kans voor, want alleen al de ligging aan de Vecht maakt het interessant.
In de omgeving van Ommen is gelukkig genoeg te beleven. Zo maakten we een mooie wandeling over het prachtige Landgoed Eerde. Over de rijke geschiedenis van het kasteel en het landgoed lees je meer in mijn blog over Landgoed Eerde.

error: Content is protected !!